Povećaj veličinu slova Vrati na prvobitnu veličinu slova Samnji veličinu slova štampaj štampaj
 

Pošalji prijatelju

04. 12. 2017.

ZABORAVLJENA DOLINA KRALJEVA Na mestu slavne srpske istorije nema ničeg osim korova, a duboko pod zemljom sakrivene su TAJNE ŽIVOTA NEMANJIĆA

Dok znatiželju naučnika širom sveta i dalje zaokuplja ideja o Atlantidi, mitskom ostrvu i civilizaciji, arheolozi ne odustaju od istraživanja i najskrivenijih delova pet milenijuma starih egipatskih piramida, a turizam na arehološkim lokalitetima u svetu cveta po principu "vidite ove ostatke, e sad zamislite...", mi u Srbiji uskraćni smo za to da čak i zamislimo: da li ste se ikada zapitali i pokušali da saznate kako su na primer izgledale kraljevske palate naše najvažnije dinastije, osnivača Srbije - loze Nemanjića?

ZABORAVLJENA DOLINA KRALJEVA Na mestu slavne srpske istorije nema ničeg osim korova, a duboko pod zemljom sakrivene su TAJNE ŽIVOTA NEMANJIĆA

Foto:Blic.rs

Ajde što možda šira javnost i nije (mada bi bilo žalosno da i takve znatiželje nema), šokantno je to da po tom pitanju izostaje bilo kakvo angažovanje stručnjaka.

Stefan Nemanja
Foto: Wikipedia Stefan Nemanja

Iako su istorijske činjenice da su Stefan Nemanja i bar šestorica njegovih potomaka, sa titulom kralja, vladali Srbijom iz Deževske doline kraj Novog Pazara, ovaj prostor je potpuno zanemaren, minimalno arhološki istražen, daleko do mesta koje zaslužuje u srpskoj istoriji.

Toliko istorije na tako malo prostora

Meštani ove "doline kraljeva" smatraju da ne postoji par kvadratnih kilometara teritorije Srbije sa više istorije od Deževe i okoline.

Deževska dolina - u njoj rođeno šest srpskih kraljeva
Foto: Nikola Kočović / RAS Srbija Deževska dolina - u njoj rođeno šest srpskih kraljeva

- Tu su Petrova crkva, najstarija hrišćanska bogomolja na Balkanu, Đurđevi Stupovi i ostaci saborne crkve iz sredine XIII veka čije su temelje seljani slučajno otkrili tokom oranja. Naravno, tu je i rodna kuća Svetog Save koju danas "krasi" jedan metalni krst i ništa više. Umesto da se sve to istraži i otkrije, ovi lokaliteti su zarasli u korov, a mogli bi da budu mesto hodočašća, mesto gde će deca iz cele Srbije učiti o našoj istoriji, ali i turistička atrakcija – priča Mirko Popovac, publicista iz Deževe.

Ostaci Saborne crkve iz 13. veka
Foto: Nikola Kočović / RAS Srbija Ostaci Saborne crkve iz 13. veka

Tužno je to što današnja deca trče upravo po istim livadama gde su nekada gazali srpski prinčevi i kraljevi, a nisu ni svesni šta zemlja ispod krije. Što na mestu odakle su vladali moćni srpski srednjovekovni vladari nema nikakvog obeležja da to parče krije neverovatne priče i tajne života iz tog slavnog perioda srpske istorije. Tužno je i što je mesto gde se rođen Sveti Sava obeleženo samo jednim metalnim krstom!

Sveti Sava
Foto: Wikipedia Sveti Sava

Nikada zavšena istraživanja

Popovac i njegove komšije su ubeđeni i da su Deževskom dolinom vekovima dominirali dvorci Nemanjića, odakle su rodonačelnik ove dinastije i njegovi naslednici upravljali Srbijom, ali smatraju da nikada nisu uloženi napori da se ostaci tih građevina otkriju.

Putokaz ka rodnom selu prvog srpskog arhiepiskopa Svetog Save
Foto: Nikola Kočović / RAS Srbija Putokaz ka rodnom selu prvog srpskog arhiepiskopa Svetog Save

Da je ovaj kraj nedovoljno arheološki istražen slažu se i stručnjaci koji sa žaljenjem konstatuju da su na lokalitetu Brest, za koje se smatra da je mesto rođenja Rastka Nemanjića – Svetog Save, započeta, ali nikada završena ispitivanja.

Metalni krst obeležava mesto gde je rođen Sveti Sava
Foto: Nikola Kočović / RAS Srbija Metalni krst obeležava mesto gde je rođen Sveti Sava

- Sondažna istraživanja terena su otkrila ostatke jednobrodne crkve, a na osnovu neravnina se može zaključiti da se tu nalazi i nekoliko građevina. Rezultati tog istraživanja nikada nisu objavljeni, niti su istraživanja nastavljena – kaže arheolog Dragica Premović Aleksić.

Pretpostavke

Ova bivša direktora Muzeja "Ras" i autorka kapitalnog dela "Arheološka karta Novog Pazara, Tutina i Sjenice" dodaje da su istorijski podaci da je kralj Dragutin imao dvor u Deževi i da se na osnovu toga može pretpostaviti i da su odatle stolovali i njegovi preci, među kojima je i osnivač dinastije Stefan Nemanja.

Grad Ras služio je kao vojno utvrđenje
Foto: Nikola Kočović / RAS Srbija Grad Ras služio je kao vojno utvrđenje

- Kada je reč o dvoru Stefana Nemanje, na osnovu zapisa vizantijskog istoričara Kinama, u kojem je opisao ratovanje Manojla Komnena protiv Srba 1151. godine i "paljenje zgrada namenjenih velikom županu za vladarsko središte", možemo pretpostaviti da se on sastojao od drvenih kuća koje su činile kompleks ograđen drvenom-palisadnom ogradom. Stambeni objekti su bili na jednoj strani kompleksa, a ekonomski na drugom. Očigledno je da je Nemanjin dvor, kao i njegovih naslednika, bio sa većim i bolje građenim objektima, ali se ipak radilo o skromnim rezidencijama – ističe Premović Aleksić.

Ostaci Rasa u korovu
Foto: Nikola Kočović / RAS Srbija Ostaci Rasa u korovu

Ona veruje da dvori Nemanjića u Deževskoj dolini nisu ličili na zamke srednjovekovne zapadne Evrope i da nisu služili kao vojna utvrđenja.

- Kao vojno utvrđenje korišćena je tvrđava Ras, na čijoj je severnoj strani, nakon dolaska Nemanje na vlast, dozidan rezidencijalni kompleks koji je imao i ogromnu žitnicu. Sa zapadne strane kompleksa podignuta je i polukružna kula koja je korišćena kao stambeni prostor, po ugledu na zapadnoevropske kule. Istraživači Rasa su zaključili i da je ova tvrđava u vreme Nemanjića služila kao sklonište u kom je boravio vladar i gde je bila smeštena državna riznica – dodaje Premović Aleksić.

Petrova crkva, najstarija hrišćanska bogomolja na Balkanu
Foto: Nikola Kočović / RAS Srbija Petrova crkva, najstarija hrišćanska bogomolja na Balkanu

U Deževi rođeno šest kraljeva i Sveti Sava

Na osnovu istorijskih izvora može se zaključiti da su u Deževi rođeni Stefan Prvovenčani, njegovi sinovi, kraljevi Radoslav koji je u Rasu imao kovnicu novca i Vladislav, ktitor Mileševe. U ovom selu rođeni su i kraljevi Uroš, ktitor Sopoćana, Dragutin, kao i Milutin koji je stolno mesto iz Rasa prebacio na Kosovo, a potom u Skoplje.

- Rođeno je šest kraljeva i prvi srpski arhiepiskop Sveti Sava, ali nema nikakvih podataka da su u ovom kraju rođeni carevi Dušan Silni i Uroš Nejaki – zaključuje Premović Aleksić.

Izvor: blic.rs

Tagovi

Nema komentara.

Ostavi komentar

antiRobotImage