Povećaj veličinu slova Vrati na prvobitnu veličinu slova Samnji veličinu slova štampaj štampaj
 

Pošalji prijatelju

16. 08. 2016.  - Autor: Pressonline

Dani rusinske kulture 2016

Do 28. avgusta u Etnografskom muzeju održavaju se Dani rusinske kulture 2016.

Dani rusinske kulture 2016

Ova manifestacija posvećena je Rusinima koji na teritoriji današnje Srbije žive više od 260 godina.

Biće organizovane tribine, muzički programi, predstavljane monografije i otvorena izložba „Obredi prelaza u fokusu objektiva fotografa Budinskih“.

U muzičkom delu programa nastupiće Hor Harmonija iz Novog Sada, Dmitrij Cap, KPD „Karpati“ iz Vrbasa, članovi Doma kulture iz Ruskog Krstura i KUD „Taras Ševčenko“ iz Đurđeva.

Rusini u Srbiji

U bogatoj tradiciji Rusina, 17. januar 1751. godine ostao je zabeležen kao poseban datum. Toga dana je administrator komorskih imanja Habzburške monarhije u Bačkoj, Franc Jozef de Redl, potpisao ugovor o naseljavanju komorske pustare Veliki Krstur. Taj datum je, posle konsultacija rusinske zajednice, prihvaćen kao nacionalni praznik, a odluka o tome doneta je na sednici Nacionalnog saveta rusinske nacionalne manjine u Srbiji aprila 2007. godine, zajedno sa Odlukom o nacionalnim simbolima Rusina u Srbiji.

Na prostore današnje Srbije Rusini su se doselili iz severoistočnih županija tadašnje Ugarske, koje se danas nalaze u Istočnoj Slovačkoj, Zakarpatskoj Ukrajini i Mađarskoj. Po odredbi tog ugovora, kolonisti su po nacionalnosti morali da budu Rusini (Ruthen-i), po statusu ljudi sa pravom slobodnog preseljavanja, a po veroispovesti grkokatolici (unijati). Godine 1848. rusinska zajednica brojala je 8500 duša, čiji su pripadnici živeli u Ruskom Krsturu, Kucuri, Novom Sadu, Šidu, Berkasovu, Starom Vrbasu, Bačincima, Petrovcima i Mikluševcima (sadašnja Republika Hrvatska). Kasnije se broj Rusina u Đurđevu i Gospođincima povećava, a nastaju i rusinske kolonije u Bikič Dolu, Sremskoj Mitrovici, Novom Orahovu i Subotici.

Posle završetka Prvog svetskog rata, na Velikoj narodnoj skupštini 25. novembra 1918. godine u Novom Sadu, kada je doneta Odluka o prisajedinjenju Vojvodine Kraljevini Srbiji, učestvovao je čak 21 predstavnik rusinske nacionalne zajednice.

Rusini su po veroispovesti grkokatolici. Za svog duhovnog poglavara priznaju rimskog papu, neguju istočni obred i običaje i koriste crkvenoslovenske knjige. Prva parohija osnovana je u Ruskom Krsturu 1751. godine. Za grkokatolike u Hrvatskoj i za Rusine u Bačkoj 1777. godine osnovana je Episkopija sa sedištem u Križevcima. U pogledu crkvene organizacije, Rusini su danas pripadnici Apostolskog egzarhata za grkokatolike u Srbiji i Crnoj Gori, koji je ustanovljen 2003. godine.

Prva rusinska, tada konfesionalna škola, otvorena je u Ruskom Krsturu 1753. godine, a danas je na rusinskom jeziku ostvarena obrazovna vertikala od predškolskog do fakultetskog obrazovanja. Katedra za rusinski jezik i književnost, danas Odsek za rusinistiku, osnovana je 1982. godine na Filozofskom fakultetu Novosadskog univerziteta.

Prvi Rusinski kalendar izašao je 1921. godine, a Rusinske novine 1924. godine. Njihovu tradiciju danas nastavlja Novinsko-izdavačka ustanova Ruske slovo. Prva knjiga na jeziku ovdašnjih Rusina Idilski venac Iz mog sela autora Havrijila Kosteljnika štampana je 1904. godine.

Malobrojna, ali prepoznatljiva nacionalna zajednica

U okviru Javnog servisa – RUV, više od 60 godina postoji Redakcija na rusinskom jeziku u Radio Novom Sadu, a preko 30 godina Rusinska redakcija u TV Novi Sad, danas Televiziji Vojvodine.

Radi očuvanja, unapređivanja i razvijanja kulture vojvođanskih Rusina, Skupština Autonomne Pokrajine Vojvodine i Nacionalni savet rusinske nacionalne manjine osnovali su 2008. godine Zavod za kulturu vojvođanskih Rusina kao najreprezentativniju instituciju kada je u pitanju široki dijapazon kulturnih oblasti kod Rusina na ovim prostorima.

Rusini se danas mogu pohvaliti zavidnim brojem intelektualaca i umetnika koji rade i stvaraju širom naše zemlje. Najistaknutiji među njima su članovi Srpske akademije nauka i umetnosti, Vojvođanske akademije nauka i umetnosti, Nacionalne akademije nauka Ukrajine i Svetske akademije rusinske kulture. O vrednosti rusinskih stvaralaca svedoče i brojna priznanja i nagrade Republike Srbije koja se dodeljuju za visoka naučna i umetnička dostignuća. Među Rusinima danas postoji respektabilan broj doktora i magistara nauka na univerzitetima u Novom Sadu i Beogradu, značajan broj lekara, inženjera, profesora, pisaca, novinara, muzičara, glumaca i sportista koji su poštovani i u širem okruženju.

Po poslednjem popisu iz 2011. godine, u Republici Srbiji i Vojvodini bilo je 14.246 pripadnika rusinske nacionalne zajednice. U Republici Srbiji i Vojvodini Rusini danas predstavljaju malobrojnu, ali po tradiciji i po svojim kulturnim obeležjima prepoznatljivu nacionalnu zajednicu. Zahvaljujući preko dvoipovekovnom postojanju na ovom prostoru, Rusini smatraju Republiku Srbiju svojom domovinom. Ujedno su i posrednik u vezama Srbije sa regijama i državama srednje i istočne Evrope, gde su njihovi istorijski koreni. 

Izvor: Danubeogradu.rs

Tagovi

Nema komentara.

Ostavi komentar

antiRobotImage