Povećaj veličinu slova Vrati na prvobitnu veličinu slova Samnji veličinu slova štampaj štampaj
 

Pošalji prijatelju

20. 02. 2019.

Malta biser prohujalih vekova

Republika Malta je mala, gusto naseljena ostrvska zemlja koju sačinjava arhipelag usred Sredozemnog mora.

Malta biser prohujalih vekova
Malta

Sastoji se iz naseljenih ostrva-Malta, Kozo, Komino i nenaseljenih-Komonoto, Filfla, i Sent Pol.

Mada Malta geofizički čini deo severne Afrike — leži na afričkoj kontinentalnoj ploči, južno od Sicilije(93 km), istočno od Tunisa i severno od Libije(290km), ali se geopolitički nalazi u južnoj Evropi.

Zauzima važan geografski položaj na važnom putu ka središnjem delu Sicilije i 200 nautičkih milja od severnoafričke obale.

Malteški jezik je jedini semitski jezik iz afro-azijske porodice jezika koji se govori u državi koja geopolitički pripada Evropi.

Pretežno brdovito ostrvo (najviši vrh 244 metra). Površinskih vodenih tokova nema.

Klima je sredozemna, odlikuje se blagom zimom. Prosečna godišnja temperatura vazduha iznosi 19,1 °C; prosečna temperatura tokom januara iznosi 13,5 °C, a tokom jula 27,7 °C.

Obala Malte je samo delimično razuđena, na severoistočnoj obali ima nekoliko zaliva i prirodnih sidrišta za brodove.

Malta se sastoji iz tri ostrva: Malta (246 km²), Goco (67 km²), i Komina (3 km²).

Zbog letnjih suša i nepogodne podloge najveći deo ostrva je bez vegetacije, dok je prirodna vegetacija znatno izmenjena delovanjem čoveka.

Najniža zabeležena temperatura je izmerena 1905 - +1.1C, a najviša +43.8C avgusta 1999. Sneg gotovo nikad ne pada.

Tokom prethodnih 115 godina padao je samo tri puta.

Prvi naseljenici Malteških ostrva bili su poljoprivrednici koji su se ovde naselili oko 5200. p. n. e. sa Sicilije.

Ti prvi naseljenici najverovatnije su bili Sikanci, za koje se smatra da su bili jedino pleme koje je naseljavalo ova ostrva u to vreme  , a smatraju se srodnicima Ibera.

Stanovništvo ostrva u to vreme bavilo se uzgojem žitarica i stoke, a, kao i mnoge druge evropske kulture u to vreme, poštovali su kult plodnosti.

Vekovima su malteskim ostrvima krstarile brojne civilizacije.

Osvajali su je Fenicani, Rimljani, Arapi. Malta je Kao Feničanska kolonija, potpala pod vlast Kartagine u šestom veku pre nove ere.

U cetvrtom veku osvaja je Vizantija.

Arapi vladaju Maltom od 870. godine.

U vreme vizantijsko-arapskih ratova, Malta je zajedno sa Sicilijom osvojena nakon što je admiral Eufemije izdao Vizantiju i zatražio od Aglabida zauzimanje ove teritorije .

Pošto je to područje bilo deo Sicilijanskog emirata, kontrolu nad njim su 909. dobili Fatimidi.

Za vreme arapske vlasti uveden je novi sistem navodnjavanja, neke nove kulture voća i pamuk, te sicilijsko-arapski jezik, koji se nakon nekog vremena razvio u malteški jezik.

Lokalno hrišćansko stanovništvo imalo je slobodu praktikovanja svoje vere, ali je zato moralo plaćati dodatni porez vlastima.

Godine 1091. Normani osvajaju Siciliju i Malteške otoke, a lokalni hrišćani toplo dočekuju sicilijanskog grofa Ruđera I.

Zbog oslobođenja, Maltežani nude Ruđeru i učestvovanje u njegovim ratovima, a on je na to, prema predanju, poderao deo svoje crveno-bele zastave i dao je Maltežanima, što je osnova današnje zastave Malte.

Zatim je bila pod vlascu Sicilije.

U periodu izmedju 1530 god i 1798. god potpala je pod vlast Malteskog viteskog reda Sv. Jovana, a Francuzi  suuspostavili svoju vlast od 1798.god-1814. god.

Engleski posed postajeod 1814. god-1964. godine i ratna luka engleske Sredozemne flote.

Maltežani čine najveći udeo stanovnika Malte.

Najveća manjina u državi su Britanci, od kojih su najveći broj penzioneri koji su se u kasnijoj životnoj dobi preselili na Maltu.

Prema popisu stanovništva iz 2005, koji je uključivao i strance koji su na Malti minimalno godinu dana, broj stanovnika države bio je 404.039, od čega su žene činile 50,3%, a muškarci 49,7%.

Prema starosnim grupama, 17,1% bili su građani ispod 14 godina starosti, 68,2% između 15 i 64 godine, te ostalih 13,7% iznad 65 godina starosti.

Gustina stanovništva na Malti je 1.282 stan./km², što je najveći broj stanovnika po kvadratnom kilometru u Evropskoj uniji, te jedna od najvećih gustina stanovništva na svetu.

Broj stanovnika na Malti obično raste između svakog popisa stanovništva.

Broj rođenih je još uvek veći od broja umrlih.

Kao i u većini zemalja EU, stanovništvo Malte postepeno stari, ali je to još uvek manje od EU proseka.

Službeni jezici Malte su malteški jezik i engleski jezik.

Malteški je nacionalni jezik države, te maternji jezik Maltežana.

To je semitski jezik je koji je nastao od sicilijanskog arapskog, a ima veliki broj posuđenica iz sicilijanskog, italijanskog, nešto francuskog, te u novije vreme i engleskog.

Malteška abeceda sastoji se od 30 latiničnih slova gde se nalaze i dijakritička slova ż, ċ i ġ, te slova , ħ, i ie, koja postoje samo u malteškom jeziku.

Italijanski je bio službeni jezik Malte sve do 1934. godine, kada ja zamenjen malteškim i engleskim jezikom.

Ovaj jezik je još uvek snažno zastupljen u zemlji, i veliki deo stanovništva govori kao drugi jezik. Italijanski televizijski programi kao Mediaset i RAI su vrlo popularni na Malti.

Prema Eurobarometru 100% stanovništva Malte govori malteški, 88% zna engleski, 66% italijanski i 17% francuski.

Prema ovim statistikama, ovo je jedna od zemalja s najvećim znanjem stranih jezika u Evropskoj uniji.

Prema procenama oko 98% stanovništva Malte su rimokatolici, zbog čega je ovo zemlja sa skoro najvećim udelom katolika u stanovništvu.

U celoj državi postoji oko 360 crkava, što je praktično jedna crkva na 1000 stanovnika.

Župne crkve su geografsko i kulturno središte svakog naselja u državi. Svako mesto obeležava dan svog sveca zaštitnika sa muzičkim povorkama, procesijama, posebnim misama, vatrometom i drugim oblicima slavlja.

U državi se saobraćaj odvija levom stranom, kao u Velikoj Britaniji. S obzirom na veličinu države, udeo automobila je prilično visok; četvrti u EU.

Malteška kuhinja je tipična mediteranska kuhinja koja se temelji na svežim lokalnim sezonskim proizvodima i plodovima mora.

U lokalnoj kuhinji postoje brojna jedinstvena jela koja su nastala spojevima raznih kuhinja.

Najveći je uticaj italijanske kuhinje, posebno sicilijanske, ali postoje i uticaji tuniške, španske, berberske, te u novije vreme britanske i francuske kuhinje.

Tagovi

Nema komentara.

Ostavi komentar

antiRobotImage

Anketa

Možete li da zamislite život bez Android telefona!?

Ma kakvi, ne znam gde mi je glava ako mi telefon nije pri ruci!

Ne, previše sam se navikao na sve mogućnosti koje moderni telefoni pružaju!

Naravno da mogu, ni nemam takav telefon, niti mi treba!

Uspaničim se čim mi se baterija isprazni, zavisan sam od svog smart telefona!

Nemam telefon uopšte!

Rezultati