Povećaj veličinu slova Vrati na prvobitnu veličinu slova Samnji veličinu slova štampaj štampaj
 

Pošalji prijatelju

ATRAKCIJE

12. 03. 2007.

PERSEPOLIS: ZA CARA I SLAVU PERSIJE

Ostaci prestonice jedne od najvećih imperija u istoriji najveća su turistička atrakcija Irana i svedočanstvo razarajuće sile evropske civilizacije

1
S

U prebogatoj istoriji antičkog sveta, nama mahom poznatoj po legendama i mitovima starih Egipćana, Grka i Rimljana, izuzetno mesto zauzima i stara Persija, jedna od najvećih imperija ikad stvorena.

Vladari ovog carstva koje je pokrivalo ogroman prostor, od južne Evrope do Indije, sa sedištem na mestu današnjeg Irana, razlikovali su se od ostalih kraljeva i careva tadašnjeg sveta. Stvorili su državu o čijim se dostignućima i danas priča s neskrivenim divljenjem i poštovanjem, sa centrom u jednom od najlepših gradova koje je ljudski rod izgradio, drevnom Persepolisu.

S2

Persepolis se nalazi oko 70 kilometara severoistočno od Širaza, u blizini mesta na kojem se reka Pulvar uliva u Kur. U vreme drevne Persije bio je poznat kao Parsa, što u prevodu znači "persijski", a ime Persepolis potiče od grčke interpretacije originalnog naziva, i u prevodu znači "persijski grad".

Darijeva vizija

Kada je Darije I počeo da ga gradi, oko 250. godine pre nove ere, njegovi preci Arijci, po kojima je iranski plato dobio ime, bili su naseljeni u ovom kraju već hiljadu godina. U početku su to bila polunomadska plemena, koja su vremenom izgradila moćna carstva Asiriju i Vavilon.

Medejci su 612. godine pre nove ere osnovali svoje carstvo, a oko 100 godina kasnije princ Kir je svrgnuo svoga dedu i osnovao ahemedinsku lozu persijskih kraljeva, koja je vladala dva veka jednom od najvećih imperija u istoriji.

Kralj Kir je osvojio današnji Iran, celu Srednju Aziju i Vavilon, ali nije porušio gradove i masakrirao ili odveo u ropstvo zarobljenike, kao što je u to vreme bio običaj. Štaviše, poštedeo je i vladare osvojenih zemalja, čak nije ni zabranjivao obožavanje tamošnjih bogova. Njegov sin Kambiz nastavio je očevu politiku, dodavši imperiji teritoriju Egipta.

S3

Nažalost, kasnije je poludeo i ubio se, a osvojene provincije su postale slobodne. Tada mladi car Darije Prvi ponovo je spojio delove pocepane imperije, dodavši joj Trakiju i Makedoniju na zapadu, delove južne Rusije i Transokisanu na istoku. Persijsko carstvo se u tom trenutku prostiralo od južne Evrope do Indije.

Darije I, ili Darije Veliki, kako ga ponegde zovu, bio je briljantan upravnik. Nastavivši politiku tolerancije među raznim nacijama, organizovao je imperiju sa snažnom centralizovanom kontrolom. Provincije su bile povezane mrežom puteva koji su bili dobro čuvani i službom glasnika koji su mogli da prenesu informacije iz bilo kog kraja carstva do kralja velikom brzinom.

Poreski sistem je bio sjajno organizovan, a novac je pravilno raspoređivan po celom carstvu. Zakoni su bili pravični i poštovali su ih i podanici i vlast. Sistem koji su uspostavili Persijanci imao je poštovanje i njihovih najljućih neprijatelja tog doba - Grka.

Iako je Darije imao nekoliko prestonica na raspolaganju, odlučio je da u srcu carstva izgradi novi grad Fars, odnosno Pars. Ali, koncept Persepolisa bitno se razlikovao od dotadašnjih prestonica. Prvenstveno je bio ceremonijalni grad, centar i simbol moći persijske imperije.

U njega su jednom godišnje, u proleće, dolazili predstavnici svih naroda koji su živeli u Persiji, da bi se poklonili Velikom kralju i darovali ga retkim poklonima iz svojih regija. Duge procesije lepih ljudi s prelepim frizurama na reljefima koji danas ovde postoje, predstavljaju prikaz takvih ceremonija.

S4

Stepeništa, kapije i holovi bili su projektovani tako da, kada podanici uđu, odmah ostanu impresionirani snagom i moći kralja. Ovde su se nalazile razne administrativne zgrade, palate, haremi, barake, cisterne u stenama i druga zdanja koja su podržavala kompletan sistem ceremonijalnog koncepta prestonice. Nažalost, Darije je umro tokom njegove izgradnje, ali je njegov sin Kserks završio očevu viziju u istom stilu.

Preteča modernog

Persepolis je u svoje vreme definitivno bio ultramoderan grad. U njemu su istoričari umetnosti otkrili elemente iz egipatske, asirske, vavilonske i drevne iranske arhitekture. Umetnici iz Jonije, Sirije i Pendžaba ukrasili su ga dragocenim materijalima iz tada poznatog sveta - oniksom, kedrovinom, ciglama u boji, bakrom, bronzom i mermerom.

S obzirom na to da je koncept grada bio antiteza helenizmu, Aleksandar Makedonski ga je prilikom osvajanja opljačkao, a prema legendi, prilikom proslave pobede, napio se i podmetnuo požar u palati Kserksa I.

Vekovima posle uništenja grad je ležao skriven pod novim imenom Takt-i-Džamšid (u prevodu: tron Džamšida, legendarnog arijskog heroja). Italijanski putnik Pjetro dela Vale 1616. i španski ambasador u Iranu Don Garsija Sila Figuera 1617. godine, posumnjali su da je Takt-i-Džamšid u stvari prestonica Ahemedina. U 18. i 19. veku evropski putnici su počeli da dolaze u većem broju, donevši sa sobom i neke ružne navike, poput urezivanja imena i datuma u okolne stene, a dvojica Francuza, Flandrin i Koste, očistili su deo ovog arheološkog nalazišta 1841. godine.

A

Opsednutost kosom

Negovanje fizičkog izgleda nije nikakva novotarija zapadne civilizacije 20. veka. Persijancima je spoljašnja lepota bila izuzetno važna i bili su opsednuti kosom, brkovima i bradama. Uvojci, talasasta kosa, čuperci, spirale, punđe, prava kosa s dubokim razdeljcima, bili su glavni stilovi tog doba.

Brade su imale oblik pika, pregače, cepanice... Bile su okrugle, četvrtaste, zašiljene, kovrdžave ili češljane na razdeljak. Frizeri i berberi često su radili prekovremeno kako bi građane pripremili za brojne proslave.
Čak su i životinje bile negovane. Lavlje grive, poput oklopa koji se preklapaju, spuštale su se ovim veličanstvenim životinjama niz leđa. Bikovi su imali pramenove tankih kovrdža na obrvama i vilicama, po vratovima i leđima, pa čak i bedrima.

Persijanci su ukrašavali i mitske životinje. Krilati bikovi s muškim glavama imali su najduže brade, koje su se spuštale pod noge. Većina ovih bića bila je oslikana na reljefima zidova drevne Persije. I kada krenete od modernog iranskog grada Širaza ka Persepolisu, ovi mitski likovi pratiće vas usput.

Detaljnije: Agencija "Kon Tiki travel" ili na sajtu www.kontiki.co.yu
Polasci: 6. aprila, u okviru ture po Iranu
Korisni linkovi:
www.persia.org
whc.unesco.org
www.livius.org

Ostali istraživači, Englezi, Francuzi i Holanđani, preveli su natpise koji su ispisani na tri jezika, persijskom, elamitskom i vavilonskom. Moderna arheološka iskopavanja otpočela su tokom 30-ih godina prošlog veka, ekspedicijom Orijentalnog instituta iz Čikaga, ali je posao 1939. godine preuzela iranska vlada i od tada restauracija Persepolisa traje do danas.

Preostale zidine velike terase visoke su od 4,2 do 12,3 metara, tamnosive su boje u skladu s okolinom i napravljene su od ogromnih blokova stena.

Ulaz sa velikim stepeništem, poznatim kao "Kapija svih naroda", nalazi se na severozapadnom uglu. Toliko je velik da bi njime mogle da prođu konjske zaprege.

Na vrhu velike kapije nalaze se četiri stuba s mitološkim ljudima-bikovima, a na sredini kapije stoje dva stuba s motivima egipatskih palmi. Kompletna struktura je nekada bila natkrivena i najverovatnije je da su je čuvali elitni persijski vojnici.

Do centra platforme stiže se preko velike terase. Na drugoj strani su monumentalni spomenici. Sleva je Hol stotinu stubova, a desno Apadana, odnosno deo za publiku. Širokim prolazom stiže se do Tripilona, druge velike kapije. Ove ceremonijalne građevine prostirale su se od istoka ka zapadu. Iza njih je niz terasa, sala za bankete, rezidencijalnih palata, harem i riznica.

Kompletan prostor zauzima oko 12,5 hektara. Osim ovih zdanja, kompleks obuhvata i druge građevine, poput grobnice Kralja nad kraljevima, konjušarnice i Nezavršene kapije. Na litici iznad grada nalaze se Nakš e Rostam i Nakš e Radžab, s fasadama grobnica u kojima su sahranjeni ahemenidski kraljevi.

Persepolis je 1971. godine bio središte proslave 2.500 godina iranske monarhije, a od 1979. se nalazi pod patronatom Uneska, kao biser svetske kulturne baštine.

Izvor: PRESS

Tagovi

Nema komentara.

Ostavi komentar

antiRobotImage

Anketa

Možete li da zamislite život bez Android telefona!?

Ma kakvi, ne znam gde mi je glava ako mi telefon nije pri ruci!

Ne, previše sam se navikao na sve mogućnosti koje moderni telefoni pružaju!

Naravno da mogu, ni nemam takav telefon, niti mi treba!

Uspaničim se čim mi se baterija isprazni, zavisan sam od svog smart telefona!

Nemam telefon uopšte!

Rezultati