Povećaj veličinu slova Vrati na prvobitnu veličinu slova Samnji veličinu slova štampaj štampaj
 

Pošalji prijatelju

16. 04. 2014.

Knez Mihajlo Obrenović

Beograd i Beograđani u centru svoga grada imaju najlepšu ulicu koju popularno zovu “Knez” i svoje najpopularnije sastajalište na Trgu Republike “kod konja” a da se malo ko od nas se seti da one nose ime po najznačajnijem tvorcu moderne srpske državnosti, knezu Mihajlu Obrenoviću.

Knez Mihajlo Obrenović

Ironijom sudbine jedan je od dvojice vladara iz dinastije Obrenović koji su izgubiili živote u politikom atentatu. Knez Mihajlo 10. juna 1867. godine, da bi istog dana samo trideset pet godina kasnije, 10. juna 1903. godine u Majskom prevratu, vojnom dravnom udaru pogubljeni kralj Aleksandar Obrenović i kraljica Draga Mašin.

Knez Mihajlo Obrenović bio je srpski knez (1839-1842) i (1860-1868). Bio je sin kneza Mihajla i kneginje Ljubice. Iako je nasledio narav svoga oca da samovoljno vlada Srbijom, knez Mihajlo je ostao upamćen u srpskoj istoriji kao veliki darodavac i pokrovitelj mnogih najučenih ljudi svoga doba. Njegovom zaslugom je podignuta i današnja zgrada Narodnog pozorišta u Beogradu.

Knez Mihajlo je u dva navrata bio srpski knez. Prvi put je to posato 1839, posle povlačenja sa vlasti kneza Miloša Obrenovića i nakon smrti svoga starijeg brata Milana. U vreme kada je Toma Vučić 1842. godine podigao bunu protiv njega i na srpski kneževski tron doveo Karađorđevog sina Aleksandra Karađorđević, Mihajlo je napustio Srbiju i nastanio se u Austriji. U vreme svog izbeglištva, između 1842. i 1858. godine, Mihajlo je proputovao gotovo čitavu zapadnu Evropu kada je upoznao njenu kulturu, kada je najviše boravio u austrijskoj prestonici Beču. Tamo se susretao sa mnogim srskim učenim ljudima toga doba kada je obilato pogao učene ljude poput Vuka Karadžića, Đure Danaičića, Branka Radičevića.

Kada se 1858. godine njegov otac, knez Miloš Obrenović ponovo vratio na srpski kneževski presto, Mihajlo je preuzeo vrhovnu komandu nad srpskom vojskom. Nakon smrti oca, 1860. godine je postao je posle 1842. godine po drugi put srpski knez. Na Preobraženskoj Narodnoj skupštini u Kragujevcu 1861, Mihajlo je izvršio brojne promene u ustavnom uređenju Kneževine Srbije kada je ograničio nadležnost Državnog Saveta (vlade), ukinuo nezavisnost u radu njenih savetnika (ministra) i bitno umanjio kompentencije Narodne skupštine od kada svi ministri i državni činovnici za svoj rad bili odgovorni samo njemu, a ne vladi i skupštini. Sloboda štampe, političkog udruživanja ili javnog političkog okupljanja nije bilo. Zapravo, Mihajlo je time ozakonio svoju autoritativnu vladavinu.

U vođenju spoljne politike, knez Mihajlo je postavio sebi za cilj oslobađanje Srbije od vazalnog odnosa koju je ona tada imala prema Turcima. U tom smislu, on je uspostavio narodnu vojsku koja je brojala pedeset hiljada vojnika koju je snadbeo najsavremenijim nauružanjem čime je Srbiju učinio najjačom vojnom silom na Balkanu. Iskoristivši incident na Čukur česmi iz 1862. godine kada je su Turci iz beogradske tvrđave bombardovali beogradsku varoš, nakon dužih diplomatskih pregovora sa Turcima, Mihajlo ih je bez rata prisilio da uklone sve svoje vojne garnizone iz srpskih gradova. Računajući na skori rat sa Turcima, knez Mihajlo je sklapao vojne saveze sa Crnom Gorom, Grčkom, i Rumunijom. Sa bugarskim pokretom koji se borio za oslobađanje Bugarske od turske vlasti, dogovorio je sporazum o ujedinjenju Srbije i Bugraske u personalnu uniju kada bi srpski knez postao i bugarski vladar. Kada je iznenada primorao Milutina Garašania da odstupi sa vlasti i približio se Austriji, izgubio je podršku Rusije. Iako ga su Austrijanci odvraćali od rata sa Turcima, on je dosledno pripremao srpsku vojsku za prestojeći rat protiv Osmanlijskog carstva. Ubijen je prilikom šetnje u Košutnjaku 10. juna 1868. godine.

Knez Mihajlo je jedna od najtragičnijih ličnosti srpske istorije. Iako veoma učen i obrazovan čovek kada je ubrajan u najprosvećenije vladare Evrope svoga vremena, njegov apsolutistički način vladavine mu je stvorio mnoge neprijatelje koji su protiv njega stvarali zavrerenička udruženja. Jedna od zavereničkih grupa koji se deklarisala kao privrženici Karađorđevićevci u Košutnjaku kod Beograda su izvršili atentat na kneza Mihajla i ubili ga. Time je Srbija izgubila jednog od najtalentovanijih i obrazovanijih vladara koga je Srbija ikada imala. kao Od čitavog njegovog zaveštanja Beogarđani ga još danas pamte po ulici “Knezu” i spomeniku na Trgu Republike “kod konja”. Toliko puta smo prošli knezom ili se sastajali kod konja, a da se ne setimo da ispred njegovog spomenika zastanemo i poklonimo se senima našeg slavnog kneza.

Više na sajtu IstorijaOnLine.

Izvor: istorija-online.com

Tagovi

Nema komentara.

Ostavi komentar

antiRobotImage