Da li će sankcije SAD za gorivo prema NIS-u uticati na normalan tok avio-saobraćaja u Srbiji

Nedavno uvedene sankcije Američke administracije NIS-u zvanično ne bi trebalo da utiču na odvijanje avionskog saobraćaja u Srbiji budući da je NIS glavni snabdevač gorivom beogradskog aerodroma (uz superviziju beogradskog aerodroma pod upravom francuskog Vinci Airports-a) ali i aerodroma u Nišu.

Aerodromski snabdevač goriva je NIS koji je je i jedini operator skladištenja, isporuke i točenja goriva, sa 50% vlasništva ruskog Gasprom Njefta, Gasproma 6,15% i preostalih 28,97% vlasništva Republike Srbije, dok recimo u Crnoj Gori, odnosno aerodromu Tivat, skladištenje i isporuku goriva vrši grčki EKO preko svoje firme Jugopterol AD Kotor (Hellenic Petroleum group) uz još neke provajdere kao što je JetMate Aviation.

Država Srbija uverava u stabilnost snabdevanja avionskog goriva uprkos aktuelnim sankcijama sa mogućom organizacijom isporuke goriva jednog od najvećih svetskih operatora za zemaljsku operativu, britanskog Menzies Aviation-a, koji u Beogradu upravlja najvećim udelom zemaljskih operacija i čiji je najveći komitent apsolutno Air Serbia, sa licencama Ministarstva Energetike. Menzies inače snabdeva gorivom mnoge velike svetske aerodrome i avio-kompanije kao najveći nezavisni snabdevač avionskim gorivom, odnosno čitavim lancem isporuke, od nabavke, skladištenja, transporta i same dopune goriva, tako da su i sva uveravanja države da ne bi trebalo da dođe do zastoja u snabdevanju odnosno restrikciji letova. Po prirodi stvari, Menzies bi podržao i stabilizovao svoje klijente u Beogradu uključujući i samu Air Serbiju, međutim, ostaje pitanje snabdevanja ostalih redovnih i vanrednih operatora u Beogradu i snabdevanje generalne odnosno biznis avijacije, i od koga bi se nabavljalo gorivo (?).

Beograd je u sistemu francuskog Vinci Airports-a, dok su Niš i Kraljevo pod upravom JP „Aerodromi Srbije“ u čijem delokrugu je i snabdevanje gorivom NIS-a (Provajder za snabdevanje u Kraljevu je kompanija JetMate Aviation), pa bi u tom slučaju Beograd ipak bio bezbedan obzirom na francusko upravljanje aerodromom, odnosno zemaljskom operativom kojom upravlja britanski Menzies.

Da li se mogu očekivati poskupljenja avio-karata ?

Pojedine avio-kompanije izražavaju određenu rezervu za budući način snabdevanja gorivom, imajući u vidu da su svojevremeno, tokom januara odnosno aprila neki prevoznici bili u situaciji i da redukuju određeni broj svojih operacija i snabdevanja goriva, kao što je niskobudžetni Wizzair, pa je u tom smislu dotok goriva organizovan na drugim aerodromima, dok je francuska ispostava kompanije Transavia sa gotovo uvedenom linijom Paris Orly- Beograd u aprilu 2025. odustala od letova zbog potencijalnih problema sa dopunom goriva u Beogradu.

Bez obzira na uveravanja države o stabilnosti isporuke gorivom u Beogradu i nesmetanog odvijanja letova, ipak se nameće veliko pitanje daljih operacija svih kompanija, na komercijalni odjek kroz cene avionskih karata i aerodromskih taksi, odnosno taksi za gorivo, ali i na psihološki efekat tržišta, što podrazumeva promet avio-kompanija i samog aerodroma. Fluktuacije cena karata na globalnom tržištu zavise takođe od cene i raspoloživosti kerozina, mada Srbija ne bi trebalo da bude na nekom velikom udaru cena karata, jer energenata ima, država Srbija nije pod udarom sankcija, ali svakako treba pratiti situaciju do početka letnjeg reda letenja, dakle od marta naredne godine, do kada bi trebalo očekivati konsolidaciju na tržištu odnosno operativnu organizaciju nabavke i isporuke goriva.