Teleskop "Džejms Veb" otkrio najmanje smeđe patuljke do sada

Jedan od najvećih i najdetaljnijih snimaka svemira otkriva nove pojedinosti o nastanku smeđih patuljaka, objekata na granici između zvezda i planeta.

Svemirski teleskop "Džejms Veb“ zabeležio je spektakularan prizor magline IC 348, udaljene oko hiljadu svetlosnih godina od Zemlje, u sazvežđu Perseja. Snimak pruža uvid u procese nastanka zvezda i otkriva objekte koji su do sada bili teško uočljivi.

Zahvaljujući infracrvenoj kameri, teleskop je uspeo da prodre kroz guste oblake gasa i prašine u kojima nastaju zvezde. Na snimku se vide mlade zvezde, ali i protozvezde koje izbacuju snažne mlazeve materijala u okolni prostor.

Najznačajnije otkriće je identifikacija nekih od najmanjih slobodno lebdećih smeđih patuljaka do sada. Istraživači su u jatu IC 348 pronašli 39 kandidata, a detaljno su ispitali 15 objekata. Devet je potvrđeno kao novi članovi ove grupe.

Procene pokazuju da najmanji među njima imaju masu svega dva Jupitera, što ih svrstava među najlakše do sada otkrivene smeđe patuljke.

Ovi objekti nastaju slično kao zvezde, urušavanjem oblaka gasa i prašine pod dejstvom gravitacije. Međutim, nemaju dovoljnu masu da u njihovim jezgrima počne trajna nuklearna fuzija vodonika, zbog čega se često nazivaju i "propalim zvezdama“.

Njihovo proučavanje moglo bi da pomogne astronomima da bolje razumeju granicu između zvezda i planeta, kao i uslove pod kojima ovi objekti nastaju.

Molekuli ugljenika u svemirskim oblacima

Posmatranja su otkrila i tragove ugljovodonika u atmosferama nekih smeđih patuljaka male mase. Ovi molekuli, sastavljeni od ugljenika i vodonika, važni su za razumevanje hemijskih procesa u svemiru.

Na snimku se vide i mlazevi materijala koje izbacuju protozvezde. U interakciji sa okolnim gasom oni stvaraju svetleće strukture poznate kao Herbig-Haro objekti, koje ukazuju na rane faze nastanka zvezda.

Nova otkrića potvrđuju značaj teleskopa „Džejms Veb“ u proučavanju ranih faza zvezdane evolucije i objekata koje je ranije bilo teško otkriti. Maglinu IC 348 posmatrala je i NASA-ina rendgenska opservatorija "Čandra", čiji podaci dopunjuju istraživanja ovog zvezdanog jata.