Veliki filmski i televizijski reditelj, scenarista, istoričar umetnosti i likovni kritičar Đorđe Kadijević preminuo je danas u Beogradu u 94. godini, objavila je Jugoslovenska kinoteka na svom Instagram nalogu.
Jugoslovenska kinoteka je najavila da će u septembru prikazati retrospektivu filmova Kadijevića, koji je i laureat njenog najvećeg priznanja - Zlatnog pečata za izuzetan doprinos sedmoj umetnosti.
"Kadijević je decenijama zauzimao visoko mesto u srpskoj kulturi, kao i na široj umetničkoj sceni nekadašnje Jugoslavije. U filmskom opusu bavio se različitim temama - od ratnih motiva do žanra fantastiike", navodi Kinoteka.
Rođeni Šibenčanin, Kadijević je filmsku karijeru započeo ratnim dramama, od kojih je prva bila "Praznik (1967) i to iz ugla drugačijeg od onog u partizanskim filmovima, pa je zbog toga je često svrstavan među pripadnike crnog talasa, podsetili su iz Kinoteke.
Kako je istaknuto, u široj javnosti najpoznatiji je po kultnom filmu "Leptirica (1973), koji ga je odredio kao začetnika horora u domaćoj kinematografiji
Zanimajući se za istorijske teme, Kadijević je za televiziju Beograd snimio "Karađorđevu smrt (1984), a zatim i jednu od najboljih domaćih serija svih vremena Vuk Karadžić (1987/88), za koju je osvojio i visoko međunarodno priznanje - Gran pri Evrope na festivalu u Rimu, podsetila je Kinoteka.
Fantastici se vratio u "Svetom mestu (1990), a snimio je oko 20 igranih i TV filmova dugog i kratkog metra, među kojima su Pohod (1968), Darovi rođake Marije (1969), Žarki (1970), Pukovnikovica (1972) i Štićenik (1973).
U novijem periodu režirao je biografsku seriju o Nikoli Pašiću Poslednja audijencija (2008) i jednu od epizoda dokumentarne serije Titova soba tajni (2015).
Povodom knjige Više od istine - Kadijević o Kadijeviću, autora Dejana Ognjanovića, Kadijević je na njenoj promociji 2017. godine rekao da se prvo upitao koja je njegova tema kada je odlučio da se bavi filmom.
"To mora da se zapita svaki čovek koji pokuša da se bavi umetnošću. Šta ti hoćeš da kažeš, a ne da snimaš tuđe filmove", rekao je reditelj.
Kadijević je pokušao da nađe šta je to u njemu što nije do sada bilo na filmu i što jedino daje razloga da se filmom bavi.
"To je odgovor na pitanje kako od filma nastaje umetnost. To je dilema koja i dalje traje. Ja sam se svaki put ponovo pitao, pred svaki novi film, koji je moj razlog. Stvaranje je mučno, to je stalna borba, rekao je reditelj.
Kadijević je bio dobitnik velikog broja društvenih priznanja, među kojima su Izuzetna Vukova nagrada (2012) i nagrada Dositej Obradović za životno delo (2024).
